Volledige borstreconstructie na mastectomie
Een volledige borstreconstructie herstelt de borst na een mastectomie, met implantaten, eigen weefsel of een combinatie. Prof. Dr. Moustapha Hamdi, diensthoofd Plastische Chirurgie in het UZ Brussel, voert directe en uitgestelde reconstructies uit en adviseert over de optie die past bij uw lichaam en behandeling.
Borstreconstructie wordt in België onder bepaalde voorwaarden terugbetaald door de ziekteverzekering. Boek een consultatie in Brussel, tijdens de bezoeken van Prof. Hamdi aan Marbella en Dubai, of online via video.
Volledige borstreconstructie
Reconstructieve borstchirurgie is een van de meest indrukwekkende ingrepen binnen de plastische en reconstructieve chirurgie. Het is niet alleen een zeer elegante operatie, ze laat ons ook toe de vrouwelijkheid te herstellen bij een geplande of uitgevoerde borstamputatie. De chirurgische technieken zijn enorm geëvolueerd om een natuurlijk ogende borst te bereiken met een goede symmetrie en duurzame resultaten. Of bij u nu een genetische mutatie werd vastgesteld, een borstkanker die een volledige verwijdering van de borst vereist, of u al een mastectomie onderging: er is een oplossing voor elke vrouw die haar borstvorm, symmetrie en silhouet in elke kledij wil herstellen.
De nood aan borstreconstructie
Borstkanker komt vaak voor bij vrouwen. Bijna één op zeven vrouwen ontwikkelt in haar leven een tumor in één of beide borsten, met een stijgende incidentie de voorbije decennia. Die stijging is mogelijk te wijten aan een langere levensverwachting, maar ook aan betere, vroegere en ruimere screeningsprogramma’s in België en het buitenland. Vroege opsporing en een agressievere behandeling hebben gelukkig geleid tot een daling van de sterfte door borstkanker.
De behandeling
Er bestaan verschillende behandelingen tegen borstkanker. Voor sommige vrouwen volstaat het om de tumor en wat gezond weefsel errond te verwijderen (tumorectomie of segmentectomie). Dat heet borstsparende chirurgie, omdat het grootste deel van het gezonde borstweefsel bewaard blijft. Meestal krijgen deze patiënten na de operatie ook bijkomende lokale bestraling om de kans op terugkeer van de tumor te verkleinen.
Voor andere vrouwen is er geen andere optie dan de volledige borst te verwijderen (mastectomie). Afhankelijk van het type tumor kan bijkomende radiotherapie of chemotherapie vóór of na de operatie aangewezen zijn.
Wat gebeurt er na een mastectomie?
Niet elke vrouw reageert hetzelfde na een mastectomie. Sommigen willen de borstreconstructie zo snel mogelijk, anderen kiezen ervoor een tijdlang een externe prothese te dragen. Sommigen verkiezen zelfs niets te doen.
Het is een persoonlijke keuze die u zelf moet maken. Maar om die keuze te maken, kan het helpen alle behandelingen en reconstructieve opties te kennen.
Klassieke mastectomie: de borstklier wordt samen met het tepel-areolacomplex en het grootste deel van de borsthuid verwijderd, met een horizontaal of schuin litteken op de borstwand.
Huidsparende mastectomie: de borstklier wordt samen met het tepel-areolacomplex verwijderd, maar het grootste deel van de borsthuid blijft gespaard, wat minder en kortere littekens geeft.
Tepelsparende mastectomie: de borstklier wordt verwijderd, maar het tepel-areolacomplex en het grootste deel van de huid blijven gespaard, wat het beste esthetische resultaat geeft. Ze is aangewezen bij een risicobeperkende mastectomie (patiënten met een specifieke genmutatie die het risico op borstkanker verhoogt) of in geselecteerde gevallen waarbij een kleine tumor op afstand van de tepel wordt vastgesteld.
Wanneer een borstreconstructie overwegen?
Een borstreconstructie heeft geen invloed op het verloop van de ziekte: ze heeft met andere woorden geen negatieve impact op de behandeling of de evolutie van de borstkanker, maar zorgt vaak wel voor een betere levenskwaliteit. Soms kunnen we de reconstructie meteen na het verwijderen van de tumor uitvoeren, tijdens dezelfde operatie als de mastectomie: een primaire of directe reconstructie. In andere gevallen is het beter te wachten tot een eventuele bijkomende behandeling (radio- en/of chemotherapie) afgerond is: een secundaire of uitgestelde reconstructie.
Primaire reconstructie — voordelen: twee operaties in één keer met één herstelperiode; psychologisch voordeel omdat de borst meteen wordt gereconstrueerd; meestal een beter esthetisch resultaat; betere wondgenezing.
Nadelen: bestraling kan de gereconstrueerde borst in wisselende mate stijver en harder maken.
Secundaire reconstructie — voordelen: minder belastend omdat alle behandelingen afgerond zijn; geen invloed van radiotherapie op de gereconstrueerde borst.
Nadelen: de wondgenezing kan soms moeilijker zijn na radiotherapie, omdat die de doorbloeding van de huid kan aantasten; er moet meer huid worden vervangen, wat een patch-effect kan geven, omdat door bestraling beschadigde huid soms moet worden verwijderd.
Is er geen bijkomende behandeling nodig, dan wordt meestal een primaire reconstructie aangeraden, omdat beide ingrepen dan in één herstelperiode gebeuren. Is er wel bijkomende behandeling nodig (radio- of chemotherapie), dan kiezen we soms voor een secundaire reconstructie en plaatsen we een tijdelijk implantaat (tissue-expander) onder de borsthuid om de borstholte en huidenvelop te behouden en de latere reconstructie te vergemakkelijken. Dit wordt uitgebreid besproken tijdens de consultatie.
Welke techniek is voor mij het meest geschikt?
Er bestaan verschillende technieken voor borstreconstructie, maar niet elke methode past bij elke vrouw. In OgeePlast Clinic kiezen we een geschikte techniek op basis van een reeks factoren: leeftijd; lichaamsbouw; vorm en volume van de borst; alle eerdere operaties; type borstoperatie (tumorectomie of mastectomie); eventuele behandeling na de oncologische ingreep; uw persoonlijke voorkeur.
Elke techniek heeft voor- en nadelen. Met onze ruime ervaring in borstreconstructie houden we met alle factoren rekening en leggen we de verschillende opties voor.
Gedeeltelijke borstreconstructie: als de borstchirurg geen volledige amputatie uitvoerde (bij borstsparende chirurgie), bestaan er verschillende technieken: reconstructie met een lokale weefsellap, hervormen/remodelleren van de borst, reconstructie met een gesteelde lap of met een vrije weefsellap. De beste optie hangt af van de grootte van het verwijderde weefsel en de grootte van uw borst.
Volledige borstreconstructie: als een volledige borstamputatie (mastectomie) werd of zal worden uitgevoerd, wordt een volledige reconstructie gepland, met uw eigen weefsel of met een borstimplantaat. Borstimplantaat: met siliconen gevuld implantaat, tissue-expander. Eigen weefsel: DIEP/SIEA-lap of buiklap, SGAP-lap of bilap, LAP-lap of “love handle”-lap, PAP-lap of lap van de achterkant van de dij, TMG/TUG-lap of lap van de binnenkant van de dij, vettransfer via lipofilling.
Reconstructie met een borstimplantaat
Als een volledige borstamputatie (mastectomie) werd of zal worden uitgevoerd, is een volledige borstreconstructie nodig om vorm, projectie en volume van de borst te herstellen. Dat kan met eigen lichaamsweefsel of met een borstimplantaat.
Een borstimplantaat of prothese is gevuld met siliconen en heeft een zachte buitenschaal. Die schaal kan glad of getextureerd zijn; getextureerde schalen geven op termijn minder kapselcontractuur. In OgeePlast Clinic gebruiken we bij borstreconstructie bijna uitsluitend hoogwaardige implantaten met een polyurethaancoating. In tal van wetenschappelijke studies bewezen deze implantaten hun superioriteit op het vlak van stabiliteit en duurzaamheid op lange termijn, met nagenoeg geen risico op kapselcontractuur.
Borstimplantaat
Borstimplantaten bestaan in veel verschillende maten, qua basisdiameter, volume en projectie. Welk implantaat bij u past, hangt af van uw lichaamsbouw, uw vroegere borstgrootte en (bij eenzijdige borstkanker) uw andere borst. Tijdens de consultatie worden specifieke metingen gedaan om het beste implantaat voor uw reconstructie te bepalen.
In OgeePlast Clinic kunnen we het eindvolume ook simuleren met testimplantaten of de nieuwste 3D-simulatiesoftware.
Tissue-expanders
Is er na uw mastectomie onvoldoende huid om het implantaat te bedekken, maar is de resterende huid van goede kwaliteit, dan kan een tissue-expander een goede tijdelijke oplossing zijn. Een andere reden om eerst een expander te plaatsen is een mogelijk risico op radiotherapie na de mastectomie. De expander dient dan als “babysitter” om de borsthuid en de borstholte te bewaren tijdens de bestraling. Hij wordt 3 tot 6 maanden na het einde van de radiotherapie verwijderd en vervangen door een weefsellap (of in geselecteerde gevallen een borstimplantaat). Dit heet een “uitgesteld-directe” borstreconstructie.
Een tissue-expander is een opblaasbare prothese met een ventiel in de schaal, waarlangs we het implantaat bijvullen. Tijdens de mastectomie wordt de expander onder uw huid (en soms onder de borstspier) geplaatst en wordt de huid erover gesloten.
Twee tot drie weken na de ingreep wordt de expander tijdens consultaties in verschillende sessies geleidelijk opgevuld. Zo rekt de huid uit en ontstaat er ruimte voor een definitieve prothese of lap. Is het juiste volume bereikt en de eventuele radiotherapie afgerond, dan kan de expander tijdens een tweede operatie worden vervangen door een weefsellap of een definitief siliconenimplantaat.
Een borstreconstructie met implantaten heeft zowel voor- als nadelen tegenover een reconstructie met eigen weefsel. Soms is één optie duidelijk beter, in andere gevallen zijn beide technieken mogelijk en helpt een grondig gesprek met een van onze chirurgen u de beste keuze te maken.
Voordelen van borstimplantaten
Reconstructies met implantaten zijn vrij eenvoudige ingrepen met een beperkte operatieduur.
Er zijn geen bijkomende littekens.
Het ziekenhuisverblijf is korter.
Het herstel is meestal korter.
Met de nieuwste generatie polyurethaanimplantaten die OgeePlast Clinic gebruikt, is er nagenoeg geen risico op kapselcontractuur.
Nadelen van borstimplantaten
Implantaten slijten en moeten op een bepaald moment in uw leven worden vervangen. Een implantaat kan ook scheuren (al is dat zeer zeldzaam).
Een implantaat veroudert anders dan het lichaam, waardoor later in het leven een toenemende asymmetrie kan ontstaan (vooral bij een eenzijdige reconstructie).
De prothese evolueert niet mee met het gewicht van de patiënte.
Het esthetische resultaat kan minder goed zijn dan bij een reconstructie met eigen weefsel, niet alleen qua uitzicht maar ook qua gevoel, zachtheid en duurzaamheid.
Reconstructie met eigen lichaamsweefsel
Een borstreconstructie met eigen weefsel is een zeer complexe maar heel elegante operatie die op lange termijn de meest stabiele resultaten geeft, maar ook het langste herstel vraagt. Het is de grootste investering die u kunt doen, met het beste resultaat op lange termijn.
Een weefsellap bestaat meestal uit vet en huid, met of zonder spier, samen met de belangrijkste bloedvaten die de lap voeden. Afhankelijk van uw lichaamsbouw en vetverdeling kan de lap worden genomen van de buik (het meest gebruikt), de bovenrug, de onderrug of de binnenkant van de dij. De donorzone wordt met de grootste zorg en een esthetisch oog gesloten, zodat het litteken door gewone kleding en ondergoed bedekt wordt. De lap wordt dan naar uw borst overgebracht, waar de bloedvaten worden verbonden met bloedvaten in uw borstkas. Zo kan bloed de lap in- en uitstromen. In een laatste stap wordt de lap gevormd tot een natuurlijk ogende, zachte en soepele borst.
De DIEP- of buiklap (buikwandcorrectie-lap)
Tijdens de operatie worden huid en vetweefsel van de buikstreek geoogst en naar de borstkas getransplanteerd. Dit is de meest gebruikte donorzone, omdat ze voldoende huid en zacht vetweefsel levert voor elk type borst. Bovendien heeft de buikhuid meestal een gelijkaardige kleur en textuur als de borst.
Na het overbrengen van de buiklap en het verbinden van de bloedvaten kan een natuurlijke, zachte borstvorm worden gecreëerd. De buik wordt daarna gesloten zoals bij een buikwandcorrectie, met een laag litteken dat door de meeste soorten ondergoed en bikini’s bedekt wordt. Na de operatie is uw buik platter en strakker, wat voor de meeste vrouwen een mooie bonus is.
Afhankelijk van de hoeveelheid resterende borsthuid kan een deel van de buikhuid behouden blijven om een natuurlijke borstwelving te herstellen. Het grootste deel van de lap verdwijnt onder de borsthuid, zodat het vetweefsel de borstholte volledig opvult. Een variant van deze lap kan worden gebruikt als de oppervlakkige bloedvaten van de onderbuik groot genoeg zijn: de SIEA-lap.
De TMG-, PAP- of dijlap
Is er onvoldoende buikweefsel beschikbaar (door eerdere ingrepen zoals een buikwandcorrectie, of bij zeer slanke patiënten), dan kan de bovenkant van de dij een alternatieve donorzone zijn. Hierbij worden huid en vetweefsel van de bovenste binnenkant van de dij geoogst en naar de borstkas getransplanteerd. Kan voldoende vetweefsel worden genomen om de dij zonder spanning te sluiten, dan hoeft er geen spier mee. De lap bestaat dan enkel uit huid en vet: de PAP-lap. Is meer volume nodig, dan wordt een deel van de gracilisspier (een secundaire spier die helpt bij het naar binnen brengen van het been) samen met de bloedvoorziening meegenomen: de TMG-lap. Het wegnemen van deze spier tast de functie of kracht van het been niet aan, omdat andere spieren de rol van de gracilis overnemen.
Meestal voelt de patiënte gedurende ongeveer twee weken een beperkte spanning aan de binnenkant van de dij. Het plaatsen van de lap in de borst en het verbinden van de bloedvaten is vergelijkbaar met de buiklap. Het litteken van de donorzone loopt aan de binnenkant van de dij, van de voorkant van de lies tot achter onder de bilplooi, en kan door gewoon ondergoed worden bedekt.
Door het beperkte volume (in vergelijking met de buiklap) is het vaak nodig de gereconstrueerde borst ongeveer drie maanden na de eerste operatie aan te vullen met vettransplantatie (lipofilling) om het totale borstvolume te vergroten.
Andere lappen of “exotische lappen”
De LAP- of flanklap (“love handle”)
De SGAP- of bilap
Voordelen van een weefsellap
In tegenstelling tot een reconstructie met een borstimplantaat nemen de voordelen van een reconstructie met eigen weefsel met de tijd toe.
Hoe langer uw eigen weefsel aanwezig is, hoe kleiner de kans op complicaties.
Het esthetische resultaat verbetert met de tijd: de borst krijgt een steeds natuurlijkere vorm en de littekens vervagen.
De borst voelt warm, zacht en soepel aan.
Eigen weefsel volgt gewichtsschommelingen en het normale verouderingsritme van het lichaam.
Er zijn minder late chirurgische correcties nodig.
Het is vaak de beste keuze na radiotherapie, omdat stijve borsthuid en stijf weefsel kunnen worden vervangen door zacht eigen weefsel.
Nadelen van een weefsellap
Een reconstructie met eigen weefsel vraagt in de beginfase een grotere investering.
De ingreep is complexer en verschillende factoren spelen mee bij de keuze van de beste techniek.
De operatie duurt langer en er is een hoger risico op complicaties met de doorbloeding van de lap.
Het ziekenhuisverblijf en het herstel duren langer.
Er is een bijkomend litteken op de buik, de dij of elders (afhankelijk van de donorzone).
Reconstructie met lipofilling of vettransplantatie
Hebt u een eerder klein borstvolume (cup A of B), dan kan een reconstructie met lipofilling u een soepele, harmonieuze en natuurlijk ogende borst geven met een beperkte hersteltijd. Eerst wordt vet weggezogen op plaatsen waar u wat overtollig vet hebt, via kleine sneetjes van 3 mm die nauwelijks zichtbaar zijn. Het vet wordt daarna gewassen en klaargemaakt voor injectie. Door het vet strategisch in verschillende lagen in te spuiten, kunnen we een natuurlijk ogende, zachte borst herstellen.
Voordelen van borstlipofilling
Het is de optie met de minste littekens of incisies.
De ingreep geeft het beste resultaat als tijdens de mastectomie een tijdelijk implantaat werd geplaatst om de huidenvelop te bewaren en een goede basis voor het vettransplantaat te creëren.
De ingreep is vrij pijnloos en het herstel is vrij kort.
U hebt een duurzaam en natuurlijk resultaat als u een stabiel gewicht behoudt.
Nadelen van borstlipofilling
Omdat het overleven van de ingespoten vetcellen van veel factoren afhangt, kunt u met deze ingreep geen groot borstvolume verwachten. Het uiteindelijke volume is daarom beperkt tot een cup A of B. Een groter volume is mogelijk als we vetinjecties combineren met een borstimplantaat.
Meestal zijn twee tot drie operaties nodig om het uiteindelijke volume te bereiken, omdat de hoeveelheid vet die per sessie kan worden ingespoten beperkt is (zodat het meeste vet overleeft).
Lipofilling kan nooit tegelijk met de borstamputatie gebeuren.
U moet 6 weken drukkledij dragen op de zones waar vet werd weggezogen.
Welke lap past bij mij?
OgeePlast Clinic is een internationaal erkend referentiecentrum voor borstreconstructie.
De ideale keuze van lap hangt af van verschillende factoren:
De keuze van de lap gebeurt na een grondig lichamelijk onderzoek van de patiënte, maar ook op basis van haar wensen en een radiologisch onderzoek van de bloedvaten. Dit wordt besproken tijdens de consultatie.









